سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
228
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
مجموع سهام مستحقين بيش از ما ترك است زيرا برخى از فرائض را به صاحبانش داده و بعضى ديگر را هنوز نداده مال تمام شد لذا اظهار كرد قسم به خدا من نمىدانم خداوند متعال كداميك از شما را مقدّم و چه كس را مؤخّر قرار داده و هيچ چارهاى بهتر از اين نمىبينم كه مال را تحصيص كرده و به تمام شما مقدارى نقص وارد نمايم تا بدين وسيله مال بجميع داده شود . سپس ابن عباس فرمود : قسم به خداوند يگانه اگر عمر آنكس را كه خداوند متعال مقدّم نموده بود مقدّم مىداشت و آنكس را كه مؤخّر كرده بود تأخير مىانداخت هرگز مبتلا به عول در فرائض نمىشد . زفر عرض نمود : مقدّم كيست و مؤخّر چه كسى مىباشد ؟ ابن عباس فرمود : هر فريضهاى كه خداوند متعال آن را تنزّل و كاهش نداده مگر به فريضه ديگر پس صاحب و مستحق آن فريضه مقدّم است . و امّا مؤخّر : پس هر فريضهاى كه وقتى زائل شد صاحبش تنها مستحق باقيمانده بوده بدون اينكه سهمى ديگر برايش معيّن شده باشد ، پس وى مؤخّر است . و امّا آنان كه مقدّم هستند پس عبارتند از : 1 - زوج كه برايش نصف ما ترك بوده و وقتى بر آن چيزى كه زائلش كند داخل شود به ربع رجوع مىكند و از آن تغيير ديگر نمىنمايد . 2 - زوجه كه برايش ربع ما ترك بوده و وقتى بر آن چيزى كه زائلش